Umowa kontraktacji – co warto o niej wiedzieć?

Udostępnij:
Oceń ten wpis!

Umowa kontraktacji to specyficzna umowa nazwana w Kodeksie cywilnym (art. 613-623 k.c.), dzięki której producent rolny zobowiązuje się wytworzyć i dostarczyć kontraktującemu oznaczoną ilość produktów rolnych określonego rodzaju, a kontraktujący – odebrać je w umówionym terminie, zapłacić umówioną cenę oraz ewentualnie spełnić świadczenie dodatkowe. Umowa kontraktacyjna musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Regulacja ta chroni obie strony przed ryzykiem nieporozumień co do przedmiotu i warunków dostawy.

Spis treści

Czym dokładnie jest umowa kontraktacji i kto może ją zawrzeć?

Umowa kontraktacji (art. 613 § 1 k.c.) zobowiązuje producenta rolnego do wytworzenia i dostarczenia kontraktującemu produktów rolnych określonego rodzaju i ilości. Ilość można określić bezpośrednio (np. 100 ton pszenicy) lub pośrednio – przez powierzchnię upraw (np. zbiór zbóż z 15 ha). Stroną producenta może być rolnik indywidualny, grupa producentów rolnych, związek takich grup lub spółdzielnia rolników. Kontraktującym jest zwykle podmiot skupujący płody rolne – spółdzielnia, zakład przetwórczy lub przedsiębiorca handlowy. Umowa kontraktacyjna daje obu stronom szczególne prawa i obowiązki wykraczające poza zwykłą umowę sprzedaży.

Forma i obligatoryjne elementy umowy kontraktacyjnej

Umowa kontraktacji zawsze wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 614 k.c.). W treści należy precyzyjnie określić rodzaj i ilość produktów, termin oraz miejsce odbioru, cenę oraz ewentualne świadczenia dodatkowe (np. dostarczenie materiału siewnego, nawozów, pomocy agrotechnicznej). Strony mogą swobodnie kształtować miejsce spełnienia świadczenia – domyślnie jest to miejsce wytworzenia produktów, ale można wskazać np. magazyn kontraktującego. Brak formy pisemnej powoduje bezwzględną nieważność umowy kontraktacyjnej.

Nadzór kontraktującego i świadczenia dodatkowe

Kontraktujący ma ustawowe prawo nadzoru i kontroli wykonania umowy kontraktacji przez producenta (art. 616 k.c.). Może sprawdzać stan upraw, sposób prowadzenia gospodarstwa czy jakość produktów. Strony często ustalają dodatkowe świadczenia kontraktującego, np. zaliczki na poczet ceny, kredytowanie zakupu środków produkcji czy doradztwo zootechniczne. Takie zapisy wzmacniają współpracę i zabezpieczają interesy producenta. Warto skorzystać z pomocy specjalisty – adwokat z Warszawy przeanalizuje projekt umowy i wskaże ryzyka.

Siła wyższa i odpowiedzialność w umowie kontraktacji

W razie niemożności dostarczenia produktów z przyczyn niezależnych od stron (susza, powódź, gradobicie) producent rolny odpowiada wyłącznie za zwrot pobranych zaliczek i kredytów (art. 622 § 1 k.c.). Tę regułę można zmienić tylko na korzyść producenta (§ 2). Producent musi niezwłocznie zawiadomić kontraktującego o zaistnieniu takich okoliczności – brak zawiadomienia z jego winy pozbawia go prawa powoływania się na siłę wyższą. Umowa kontraktacyjna w ten sposób równoważy ryzyko typowe dla produkcji rolnej.

Przedawnienie roszczeń, sukcesja praw i obowiązków z umowy kontraktacji

Roszczenia wzajemne stron przedawniają się z upływem 2 lat (art. 623 k.c.). Termin liczy się od dnia spełnienia świadczenia przez producenta lub od dnia, w którym powinno być spełnione. W przypadku świadczeń częściowych – od ostatniej dostawy. Krótki termin wymaga szybkiego reagowania na ewentualne nieprawidłowości.

Przy przejściu gospodarstwa na inną osobę (np. darowizna, dziedziczenie) prawa i obowiązki z umowy kontraktacji przechodzą na nowego posiadacza (art. 619 k.c.). Wyjątek stanowi odpłatne nabycie gospodarstwa, gdy nabywca nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o istnieniu umowy. Podobnie przy wniesieniu gospodarstwa do rolniczej spółdzielni produkcyjnej – spółdzielnia wstępuje w prawa i obowiązki producenta.

Najważniejsze kwestie do sprawdzenia przed podpisaniem – umowa kontraktacyjna

Co powinno znajdować się w umowie?

  • Precyzyjne określenie rodzaju, jakości i ilości produktów (lub areału upraw),
  • termin i miejsce odbioru oraz warunki transportu,
  • cena (może być sztywna, minimalna, maksymalna lub wynikowa),
  • ewentualne świadczenia dodatkowe i zaliczki,
  • zasady odpowiedzialności za siłę wyższą i obowiązek niezwłocznego zgłoszenia,
  • klauzule o wypowiedzeniu umowy kontraktacji, karach umownych i prawie nadzoru.

Umowa kontraktacji daje producentom rolnym stabilność zbytu i możliwość uzyskania wsparcia, ale wymaga dokładnej analizy zapisów. Profesjonalna weryfikacja przez doświadczonego prawnika pozwala uniknąć niekorzystnych postanowień i zabezpieczyć interesy gospodarstwa.Kancelaria Adwokacka Pilawska Zorski Adwokaci ma doświadczenie w analizowaniu i przygotowywaniu umów. Zapraszamy do współpracy.