Kredyt WIBOR TSUE – 12 lutego 2026 roku TSUE wyda wyrok w sprawie C-471/24

Kredyt WIBOR TSUE i pierwszy wyrok w polskiej sprawie. 12 lutego 2026 roku o godz. 9:30 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi wyrok w sprawie C-471/24 – pierwszej polskiej sprawie prejudycjalnej dotyczącej kredytu hipotecznego w złotych polskich oprocentowanego według wskaźnika WIBOR. Sprawa została skierowana do TSUE przez Sąd Okręgowy w Częstochowie i dotyczy umowy kredytu zawartej w 2019 r. z PKO BP S.A.

Znaczenie tego orzeczenia wykracza daleko poza indywidualny spór. W Polsce funkcjonuje obecnie około 2 – 2,5 mln czynnych kredytów mieszkaniowych, z czego zdecydowana większość to kredyty złotowe o zmiennym oprocentowaniu opartym na WIBOR. Wyrok TSUE może więc stać się punktem odniesienia dla całego rynku kredytów hipotecznych – podobnie jak wcześniejsze orzeczenia Trybunału w sprawach frankowych.

Dlaczego sąd w Częstochowie skierował pytania prejudycjalne do TSUE?

Sąd Okręgowy w Częstochowie, rozpoznając spór pomiędzy kredytobiorcą a bankiem, powziął istotne wątpliwości co do tego, czy konstrukcja kredytu hipotecznego oprocentowanego według stawki WIBOR spełnia standardy ochrony konsumenta wynikające z Dyrektywy 93/13/EWG.

Znaczenie sprawy ma charakter systemowy. Od 2013 r. WIBOR jest wykorzystywany jako wskaźnik referencyjny w około 98,5% kredytów udzielanych gospodarstwom domowym w Polsce. Sąd odsyłający dostrzegł, że w praktyce kredytobiorcy bardzo często nie otrzymywali rzetelnych informacji dotyczących:

• sposobu ustalania WIBOR,

• czynników wpływających na jego wysokość,

• potencjalnych problemów związanych z przejrzystością tego wskaźnika,

• długoterminowych konsekwencji ekonomicznych zmiennego oprocentowania.

Wątpliwości sądu dotyczyły również zakresu swobody banków w przekazywaniu danych służących do ustalania WIBOR, faktu, że dane te pochodzą od samych kredytodawców, a także sposobu ich wewnętrznego przetwarzania. Zdaniem sądu brak transparentnych informacji mógł uniemożliwić konsumentowi realne zrozumienie mechanizmu zmiennej stopy procentowej i świadomą ocenę ryzyka ekonomicznego.

Czy klauzula WIBOR w ogóle podlega kontroli sądowej?

Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczy fundamentalnej kwestii: czy klauzule umowne odwołujące się do WIBOR mogą być w ogóle badane pod kątem abuzywności. Sąd Okręgowy w Częstochowie zapytał TSUE, czy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 93/13 wyłącza spod jej stosowania postanowienia umowne dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR, czy też przeciwnie – takie klauzule podlegają kontroli na gruncie prawa unijnego. Źródłem wątpliwości jest fakt, że choć WIBOR jest wskaźnikiem powszechnie stosowanym, to polskie przepisy nie nakładają na strony obowiązku jego stosowania, ani nie narzucają konkretnej stawki. Banki miały swobodę w konstruowaniu mechanizmu oprocentowania.

Prawdopodobnie TSUE uzna, że skoro stosowanie WIBOR nie wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, to klauzule oprocentowania oparte na tym wskaźniku podlegają kontroli na gruncie Dyrektywy 93/13, w tym badaniu ich przejrzystości i uczciwego charakteru. Ta kwestia była wielokrotnie akcentowana przez sędziów TSUE podczas rozprawy w dniu 11 czerwca 2025 roku.
Skróć ze SI

Zakres obowiązków informacyjnych banku wobec kredytobiorcy

Drugie pytanie prejudycjalne dotyczy wymogu przejrzystości klauzul oprocentowania w umowach kredytów hipotecznych opartych na WIBOR, wynikającego z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13.

Sąd zapytał TSUE, czy możliwe jest uznanie klauzuli za uczciwą w sytuacji, gdy konsument został poinformowany jedynie o samej nazwie wskaźnika referencyjnego, bez wyjaśnienia:

• kto jest jego administratorem,

• w jaki sposób jest on ustalany,

• jakie czynniki wpływają na jego zmienność,

• jakie mogą być długoterminowe skutki finansowe dla całkowitego kosztu kredytu.

Istota tego pytania sprowadza się do odpowiedzi, jakie minimum informacji musi otrzymać konsument, aby można było uznać, że mechanizm zmiennego oprocentowania został przedstawiony w sposób jasny, zrozumiały i nienaruszający równowagi kontraktowej.

Odpowiedź TSUE może przesądzić, czy brak rzetelnych informacji o WIBOR skutkuje uznaniem klauzul oprocentowania za nieuczciwe, co w praktyce stanowi sedno sporów WIBOR-owych prowadzonych obecnie przed polskimi sądami.

Ryzyko ekonomiczne i świadoma decyzja kredytobiorcy

Trzecie pytanie prejudycjalne dotyczy kluczowego kryterium abuzywności, czyli sprzeczności z wymogiem dobrej wiary oraz powstania znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta (art. 3 ust. 1 Dyrektywy 93/13).

Sąd zapytał, czy przy ocenie takich klauzul należy badać, czy bank – działając uczciwie i lojalnie – mógł racjonalnie zakładać, że konsument zaakceptowałby mechanizm WIBOR w drodze indywidualnych negocjacji, gdyby został prawidłowo poinformowany o:

• sposobie ustalania wskaźnika,

• ryzykach związanych z jego nietransparentnością,

• nierównomiernym rozkładzie ryzyka ekonomicznego.

Pytanie to przesuwa punkt ciężkości z samej konstrukcji WIBOR na relację kontraktową bank – konsument i sposób przerzucenia ryzyka zmiennej stopy procentowej. Odpowiedź TSUE może znacząco wzmocnić obowiązek badania rzeczywistej świadomości kredytobiorcy w chwili zawierania umowy.

Kredyt WIBOR TSUE – skutki uznania klauzuli WIBOR za nieuczciwą

Czwarte pytanie prejudycjalne dotyczy konsekwencji prawnych ewentualnego uznania klauzuli WIBOR za abuzywną. Sąd zapytał, czy po jej eliminacji możliwe jest dalsze wykonywanie umowy w oparciu wyłącznie o stałą marżę banku, co w praktyce prowadziłoby do przekształcenia kredytu ze zmiennego na oprocentowanie stałe, czy też brak WIBOR powoduje upadek całej umowy. Odpowiedź TSUE w tym zakresie będzie miała fundamentalne znaczenie zarówno dla kredytobiorców, jak i dla sektora bankowego, określając możliwy zakres roszczeń oraz skutków finansowych sporów WIBOR-owych.

Kredyt WIBOR TSUE – znaczenie wyroku TSUE dla rynku kredytów w Polsce

Wyrok TSUE w sprawie C-471/24 nie oznacza automatycznego unieważnienia wszystkich kredytów opartych na WIBOR. Może jednak otworzyć drogę do realnej i skutecznej kontroli sądowej tych umów pod kątem spełnienia standardów ochrony konsumenta. Z perspektywy rynku finansowego będzie to jedno z najważniejszych orzeczeń TSUE dotyczących Polski w ostatnich latach. Dla kredytobiorców – potencjalny punkt zwrotny, porównywalny znaczeniem do przełomowych wyroków w sprawach frankowych.