Ustawa frankowa 7 sierpnia 2026 roku wchodzi w życie. Co to oznacza dla Frankowiczów?

Ustawa frankowa wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 roku i wprowadza automatyczne wstrzymanie spłaty rat po doręczeniu bankowi pozwu konsumenta. Kredytobiorca nie będzie musiał składać osobnego wniosku o zabezpieczenie ani czekać na postanowienie sądu pozwalające na zaprzestanie spłaty kredytu w czasie procesu.

Ustawa frankowa nie unieważnia jednak automatycznie umów frankowych i nie przesądza o wyniku żadnej sprawy. Jest regulacją przede wszystkim proceduralną: zmienia sposób prowadzenia postępowań dotyczących kredytów i pożyczek hipotecznych denominowanych albo indeksowanych do franka szwajcarskiego.

Spis treści

1. Kiedy ustawa frankowa wchodzi w życie?
2. Kogo obejmuje ustawa frankowa?
3. Na czym polega automatyczne wstrzymanie rat?
4. Kiedy można przestać płacić raty kredytu frankowego?
5. Co ustawa zmienia w sprawach już trwających?
6. Co zmienia w zakresie powództwa wzajemnego banku?
7. Czy ustawa wprowadza automatyczne potrącenie?
8. Jakie inne zmiany proceduralne wprowadza ustawa?
9. Czy ustawa rzeczywiście przyspieszy sprawy frankowe?
10. Co powinien zrobić kredytobiorca frankowy?
11. Najczęściej zadawane pytania

Kiedy ustawa frankowa 2026 wchodzi w życie?

Ustawa frankowa wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 roku.

Ustawa z 29 maja 2026 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego została ogłoszona 23 lipca 2026 roku w Dzienniku Ustaw pod pozycją 985.

Zgodnie z art. 21 ustawy nowe przepisy zaczynają obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc 7 sierpnia 2026 roku. Pełną treść aktu można przeczytać w Dzienniku Ustaw z 2026 roku, poz. 985.

Kogo obejmuje ustawa frankowa?

Ustawa obejmuje sądowe sprawy cywilne dotyczące zawartych z konsumentami umów kredytów oraz pożyczek hipotecznych denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego.

Nowe przepisy znajdują zastosowanie, jeżeli konsument jest stroną postępowania. Ustawa obejmuje również sprawy z udziałem:

• spadkobiercy konsumenta, który zawarł umowę,
• konsumenta, który przystąpił do długu albo poręczył za jego spłatę,
• osoby ponoszącej odpowiedzialność rzeczową za spłatę zobowiązania, na przykład właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką.

Ustawa frankowa nie obejmuje kredytów powiązanych z euro, dolarem, jenem ani inną walutą niż frank szwajcarski. Nie znajduje też zastosowania między innymi do roszczeń dochodzonych w postępowaniu grupowym, upadłościowym i restrukturyzacyjnym oraz do określonych spraw dotyczących pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności i uzgodnienia treści księgi wieczystej.

Na czym polega automatyczne wstrzymanie rat kredytu frankowego?

Z chwilą doręczenia bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta obowiązek spłacania rat zostaje wstrzymany z mocy prawa do prawomocnego zakończenia procesu.

To najważniejsza zmiana wprowadzona przez ustawę. Dotychczas kredytobiorca, który chciał nie płacić rat podczas postępowania, składał wniosek o zabezpieczenie. Następnie musiał czekać na decyzję sądu, a w przypadku odmowy często również na rozpoznanie zażalenia.

Po wejściu ustawy w życie odrębne postanowienie sądu nie będzie potrzebne. Skutek powstanie automatycznie po doręczeniu bankowi pozwu konsumenta. Analogiczna zasada ma obowiązywać, gdy konsument wniesie pozew wzajemny w sprawie zainicjowanej przez bank.

Zgodnie z art. 3 ustawy:

• brak zapłaty rat objętych ustawowym wstrzymaniem nie może zostać uznany za niewykonanie albo nienależyte wykonanie umowy,
• bank nie może z tego powodu wypowiedzieć umowy,
• bank nie może przekazywać informacji o braku spłaty między innymi do BIK, biur informacji gospodarczej i wskazanych w ustawie instytucji finansowych,
• wniosek o zabezpieczenie zmierzający do osiągnięcia tych samych skutków pozostawia się w aktach bez dalszych czynności.

Jeżeli informacja o zaległości została przekazana przed doręczeniem pozwu, ustawa nakłada na kredytodawcę obowiązek powiadomienia odpowiednich instytucji o ustawowym wstrzymaniu spłaty, a dane mają zostać usunięte w terminach określonych w ustawie.

Kiedy można przestać płacić raty kredytu frankowego?

Samo przygotowanie albo złożenie pozwu nie wystarczy – ustawowe wstrzymanie spłaty następuje dopiero po doręczeniu pozwu bankowi.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie. Pomiędzy złożeniem pozwu w sądzie a jego formalnym doręczeniem bankowi może upłynąć pewien czas. Kredytobiorca nie powinien więc samodzielnie przyjmować, że może przestać płacić raty już w dniu wysłania pozwu do sądu.

Przed zmianą sposobu wykonywania umowy należy ustalić:

• czy pozew został skutecznie doręczony bankowi,
• w jakiej dokładnie dacie nastąpiło doręczenie,
• czy dana sprawa mieści się w zakresie ustawy,
• czy kredytobiorca występuje w postępowaniu jako konsument.

Ustawa przewiduje również, że jeżeli suma świadczeń dotychczas spełnionych przez konsumenta jest niższa niż kwota udostępnionego kapitału, bank nie może odmówić przyjęcia dalszego świadczenia mimo ustawowego wstrzymania obowiązku spłaty.

Co ustawa frankowa zmienia w sprawach frankowych już będących w toku?

Ustawa będzie stosowana także do postępowań wszczętych przed 7 sierpnia 2026 roku, jeżeli do tego dnia nie zostały prawomocnie zakończone.

Jeżeli pozew konsumenta został doręczony bankowi przed wejściem ustawy w życie, skutki wstrzymania rat oraz zakazu podejmowania przez bank działań związanych z brakiem spłaty powstaną 7 sierpnia 2026 roku.

Oznacza to, że kredytobiorcy, których procesy już trwają, nie muszą składać nowego pozwu ani ponownego wniosku o zabezpieczenie. Konieczne jest jednak zweryfikowanie, czy pozew został wcześniej skutecznie doręczony bankowi.

Postępowania dotyczące wniosków o zabezpieczenie oraz zażaleń na postanowienia zabezpieczające, które nie zakończą się przed wejściem ustawy w życie, zostaną umorzone z mocy prawa. Zażalenia wniesione później mają być pozostawiane w aktach bez rozpoznania.

W sprawach trwających przed wejściem ustawy w życie bank otrzymuje też szczególny termin na powiadomienie BIK i innych wskazanych podmiotów o ustawowym wstrzymaniu spłaty.

Co ustawa frankowa zmienia w zakresie powództwa wzajemnego banku?

Bank będzie mógł wnieść powództwo wzajemne aż do zamknięcia rozprawy przed sądem I instancji, a przy rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym – do wydania wyroku.

Standardowe zasady postępowania cywilnego przewidują wcześniejszy termin na wniesienie powództwa wzajemnego. Ustawa frankowa znacząco go wydłuża w sprawach objętych nowymi przepisami.

Rozwiązanie to ma umożliwić rozpoznanie roszczeń konsumenta oraz roszczenia banku o zwrot kapitału w jednym postępowaniu. Sąd będzie jednak mógł wyłączyć powództwo wzajemne do osobnego rozpoznania, jeżeli wspólne prowadzenie obu roszczeń mogłoby spowodować nadmierną zwłokę.

W naszej ocenie jest to rozwiązanie korzystne przede wszystkim dla banków, ponieważ daje im dłuższy czas na podjęcie decyzji o dochodzeniu zwrotu kapitału. Nie ma też pewności, że połączenie roszczeń w jednym procesie w każdej sprawie rzeczywiście skróci czas oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie.

Czy ustawa frankowa wprowadza automatyczne potrącenie roszczeń?

Nie. Ostateczna wersja ustawy nie wprowadza ustawowego, automatycznego potrącenia wierzytelności banku z roszczeniem konsumenta.

Bank nadal może składać oświadczenia o potrąceniu na zasadach ogólnych, ale ustawa nie powoduje, że wzajemne należności stron zostają rozliczone automatycznie przez sam fakt prowadzenia sprawy frankowej.

Art. 5 ustawy reguluje natomiast koszty procesu. Jeżeli bank złoży oświadczenie o potrąceniu już po wytoczeniu powództwa, a konsument nie zakwestionuje zasadności potrącenia, bank poniesie koszty procesu także w tej części, w której powództwo konsumenta zostanie oddalone wskutek uwzględnienia potrącenia. Analogiczna zasada ma obowiązywać przy cofnięciu pozwu wynikającym z potrącenia.

Usunięcie z wcześniejszych wersji projektu szczególnego mechanizmu automatycznego potrącenia należy ocenić pozytywnie. Ustawa nie powinna odbierać konsumentowi należnych odsetek ani zastępować zasad rozliczeń wypracowanych w orzecznictwie prawa krajowego i unijnego.

Więcej o potrąceniu w sprawach frankowych można przeczytać w artykule: Wyrok TSUE C-902/24 a sprawy frankowe – potrącenie kapitału.

Jakie inne zmiany proceduralne wprowadza ustawa frankowa?

Ustawa rozszerza możliwość rozpoznawania spraw bez rozprawy, składania zeznań na piśmie oraz prowadzenia postępowania przy wykorzystaniu posiedzeń zdalnych.

Do najważniejszych rozwiązań proceduralnych należą:

• możliwość rozpoznania sprawy przez sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym nawet wtedy, gdy strona wnosiła o wysłuchanie jej na rozprawie,
• możliwość przesłuchania świadka zdalnie mimo sprzeciwu przewidzianego w Kodeksie postępowania cywilnego,
• możliwość przesłuchania strony przez złożenie zeznań na piśmie,
• możliwość sporządzenia uproszczonego uzasadnienia wyroku przez odwołanie się do pism procesowych stron,
• rozpoznawanie apelacji i zażaleń w składzie jednego sędziego, z uwzględnieniem wyjątków wynikających z Kodeksu postępowania cywilnego,
• możliwość wydawania przez referendarza sądowego postanowień o umorzeniu postępowania po cofnięciu pozwu albo apelacji,
• zwrot połowy opłaty od pozwu, apelacji albo skargi kasacyjnej cofniętej w terminie sześciu miesięcy od wejścia ustawy w życie, także na późniejszym etapie postępowania,
• możliwość ponownej oceny przez Sąd Najwyższy niektórych skarg kasacyjnych banków przyjętych do rozpoznania przed wejściem ustawy w życie.

Niektóre z tych rozwiązań mogą ograniczyć liczbę czynności technicznych i rozpraw. Jednocześnie strony powinny liczyć się z tym, że większa część postępowania może odbywać się pisemnie, bez osobistego udziału w sali sądowej.

Czy ustawa frankowa rzeczywiście przyspieszy postępowania?

Ustawa frankowa może uprościć część czynności procesowych, ale sama w sobie nie gwarantuje szybszego wydania prawomocnego wyroku.

Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że według danych za I kwartał 2026 roku sprawy frankowe stanowiły około 25% wszystkich oczekujących spraw cywilnych w sądach okręgowych oraz około 70% spraw oczekujących w sądach apelacyjnych. Dane te pokazują skalę obciążenia sądów. Zobacz: informacja Ministerstwa Sprawiedliwości.

Automatyczne wstrzymanie rat jest realnym i ważnym ułatwieniem, ponieważ eliminuje potrzebę prowadzenia osobnego postępowania zabezpieczającego. Pozostałe rozwiązania – posiedzenia niejawne, pisemne zeznania czy uproszczone uzasadnienia – mogą skrócić niektóre etapy.

Ustawa nie wprowadza jednak terminów, w których sądy muszą zakończyć sprawę, ani szczególnych sankcji za przewlekłość. Wydłużenie terminu na wniesienie przez bank powództwa wzajemnego może natomiast w części postępowań oznaczać konieczność rozpoznania dodatkowego roszczenia na późnym etapie procesu.

Największym beneficjentem ustawy będą więc osoby, które dopiero pozywają bank albo mają już trwającą sprawę i nadal spłacają raty. Nie należy natomiast zakładać, że wejście ustawy w życie automatycznie skróci każdy proces frankowy.

Co powinien zrobić kredytobiorca frankowy po wejściu ustawy frankowej w życie?

Kredytobiorca powinien przede wszystkim sprawdzić swoją umowę, status sprawy oraz datę doręczenia pozwu bankowi, zanim podejmie decyzję o wstrzymaniu płatności.

Jeżeli sprawa nie została jeszcze rozpoczęta, to Twoim pierwszym krokiem powinno być przesłanie skanu umowy do bezpłatnej analizy. Skontaktuj się z kancelarią adwokacka Pilawska Zorski Adwokaci, a my ocenimy Twoją sytuację procesową.

 biuro@pzadwokaci.pl
 www.pzadwokaci.pl
 Warszawa, ul. Belgijska 11 lok. 9
 +48 574 044 974, +48 535 998 639

Informacje o prowadzeniu spraw frankowych znajdują się na stronie pomoc dla Frankowiczów oraz w zakładce spory z bankami.

Przeczytaj także

• Ustawa frankowa nie do przyjęcia – komentarz adwokat Karoliny Pilawskiej
• Zarzuty wobec projektu ustawy frankowej – komentarz w Polskim Radiu
• Wyrok TSUE C-902/24 a sprawy frankowe – potrącenie kapitału
• Wygrane sprawy frankowe prowadzone przez PZ Adwokaci

Najczęściej zadawane pytania o ustawę frankową 2026

Kiedy ustawa frankowa wchodzi w życie?

Ustawa frankowa została ogłoszona 23 lipca 2026 roku i wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 roku, czyli po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Czy po złożeniu pozwu można od razu przestać płacić raty?

Nie. Wstrzymanie obowiązku spłaty następuje dopiero z chwilą doręczenia pozwu bankowi. Samo złożenie pozwu w sądzie nie wywołuje jeszcze tego skutku.

Czy trzeba składać wniosek o zabezpieczenie i czekać na zgodę sądu?

Nie. W sprawach objętych ustawą obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany z mocy prawa po doręczeniu pozwu bankowi. Odrębne postanowienie zabezpieczające nie jest potrzebne.

Czy ustawa frankowa obejmuje sprawy frankowe już będące w sądzie?

Tak. Ustawę stosuje się także do spraw wszczętych i niezakończonych przed 7 sierpnia 2026 roku. Jeżeli pozew został wcześniej doręczony bankowi, wstrzymanie rat nastąpi z dniem wejścia ustawy w życie.

Czy ustawa frankowa obejmuje kredyty w euro?

Nie. Ustawa dotyczy wyłącznie kredytów i pożyczek hipotecznych denominowanych albo indeksowanych do franka szwajcarskiego. Kredyty powiązane z euro i innymi walutami nie zostały nią objęte.

Czy ustawa automatycznie unieważnia kredyt frankowy?

Nie. Ustawa reguluje przede wszystkim sposób prowadzenia postępowań sądowych. O ważności konkretnej umowy nadal rozstrzyga sąd po analizie jej treści i okoliczności zawarcia.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Ustawa nie przesądza o nieważności konkretnej umowy ani o wyniku postępowania sądowego.