Klauzula WIBOR niedozwolona? Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze w sprawie kredytu złotowego

20 listopada 2025 roku Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, I Wydział Cywilny, SSO Bożena Roman, sygn. akt I C 383/24, wydał wyrok w sprawie przeciwko Bankowi Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie, w którym uznał, że postanowienia umowy kredytu hipotecznego w złotych polskich opartego o stawkę WIBOR stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą kredytobiorców. Sąd zasądził jednocześnie na rzecz kredytobiorców kwotę wynikającą z eliminacji tego elementu oprocentowania.

W Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych opublikowano uzasadnienie wyroku, które jest szczególnie interesujące dla osób posiadających kredyty złotowe oparte o WIBOR. W analizowanej sprawie sąd nie podważył samego wskaźnika WIBOR jako takiego. W centrum rozważań znalazły się natomiast:

✅ brak odpowiedniego obowiązku informacyjnego banku,
✅ brak transparentności mechanizmu oprocentowania,
✅ sposób sprzedaży kredytu konsumentom.

W ocenie sądu właśnie te okoliczności doprowadziły do sytuacji, w której klauzula WIBOR została uznana za niedozwoloną.

Klauzula WIBOR niedozwolona – dlaczego sąd uznał klauzulę WIBOR za niedozwoloną?

Z uzasadnienia wyroku wynika szereg powodów, dla których Sąd uznał, że klauzula WIBOR jako element oprocentowania kredytu może stanowić niedozwolone postanowienie umowne.

1. Bank nie wykonał obowiązku informacyjnego wobec konsumenta

Sąd uznał, że bank nie przekazał kredytobiorcom rzetelnej informacji o mechanizmie oprocentowania kredytu, w szczególności o jednym z jego składników jakim była stopa bazowa WIBOR. Samo wskazanie w umowie, że oprocentowanie jest zmienne, składa się z sumy WIBOR + marża, zmienia się co trzy miesiące oraz przedstawienie symulacji wysokości rat, nie zostało uznane za wystarczające do prawidłowego wykonania obowiązku informacyjnego wobec konsumenta.

2. Konsument nie mógł realnie ocenić wysokości swojego zobowiązania

Zdaniem sądu przekazane przez bank informacje nie pozwalały kredytobiorcy oszacować skutków ekonomicznych umowy. Konsument nie był w stanie przewidzieć wysokości przyszłych rat, ocenić całkowitej wysokości zobowiązania oraz oszacować ryzyka finansowego w długim okresie. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kredytu hipotecznego zawieranego na kilkadziesiąt lat.

3. Umowa nie wyjaśniała mechanizmu działania WIBOR

W umowie kredytu nie wskazano kto jest administratorem wskaźnika WIBOR, w jaki sposób jest on ustalany, w jakich okolicznościach może się zmieniać oraz jakie czynniki wpływają na jego wzrost lub spadek. Sąd podkreślił również, że kredytobiorcy nie zostali poinformowani o tym, że wzrost wskaźnika WIBOR może być w praktyce nieograniczony.

4. Konsument nie otrzymał narzędzi do oceny ryzyka

Zdaniem Sądu bank powinien przekazać informacje pozwalające kredytobiorcy zrozumieć mechanizm zmiennego oprocentowania i samodzielnie ocenić ryzyko ekonomiczne umowy kredytu. W analizowanej sprawie konsumenci nie posiadali takiej wiedzy ani narzędzi.

5. Podpisanie umowy miało charakter formalny

Sąd ustalił, że podpisanie umowy polegało w praktyce na sprawdzeniu podstawowych danych i podpisaniu umowy oraz licznych załączników. Nie wyjaśniono natomiast zasad działania WIBOR, mechanizmu oprocentowania oraz ryzyka ekonomicznego wynikającego ze zmiennej stopy procentowej. Pracownik banku pełnił w praktyce rolę sprzedawcy kredytu, a nie osoby wyjaśniającej konstrukcję produktu finansowego.

6. Załączniki były generowane automatycznie

Sąd zwrócił uwagę, że załączniki nie były wcześniej przekazane kredytobiorcom, nie analizowano ich przy podpisywaniu umowy, a część dokumentów zawierała błędy (np. błędną datę umowy). W ocenie sądu wskazuje to na zautomatyzowany proces sprzedaży kredytu, a nie na indywidualne poinformowanie konsumenta.

7. Kredytobiorcy byli zmuszeni podpisać wszystkie dokumenty

Z materiału dowodowego wynikało, że odmowa podpisania któregokolwiek z załączników oznaczałaby brak zawarcia umowy kredytu. Sąd podkreślił, że sam fakt podpisania dokumentów nie oznacza automatycznie, że bank prawidłowo wykonał obowiązek informacyjny.

8. Mechanizm oprocentowania nie był transparentny

Sąd wskazał, że w umowie brakowało przejrzystości mechanizmu zmiennego oprocentowania. Nie chodzi bowiem wyłącznie o to, jaki wskaźnik zastosowano, lecz czy konsument może przewidzieć jak będzie działał mechanizm oprocentowania, jak będzie się kształtował w czasie, a także jakie skutki ekonomiczne może wywołać. W tej sprawie – zdaniem sądu – takiej możliwości nie było.

9. Umowa zabezpieczała głównie interes banku

Sąd zwrócił uwagę, że umowa przewidywała liczne zabezpieczenia dla banku, m.in. hipotekę, obowiązkowe ubezpieczenie nieruchomości, cesję praw z polisy, ubezpieczenie spłaty kredytu. Jednocześnie nie przewidziano żadnych mechanizmów chroniących kredytobiorców przed wzrostem oprocentowania.

10. Brak oferty kredytu ze stałym oprocentowaniem

Sąd wskazał również, że bank nie przedstawił kredytobiorcom oferty kredytu ze stałym oprocentowaniem, co zdaniem sądu było elementem modelu sprzedażowego banków w tamtym okresie.

11. Brak równowagi kontraktowej stron

W ocenie Sądu konstrukcja umowy kredytu hipotecznego w złotych polskich prowadziła do sytuacji, w której bank korzystał z przewagi informacyjnej i ekonomicznej, a całe ryzyko wzrostu oprocentowania zostało przerzucone na kredytobiorców. Sąd uznał to za działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes konsumentów.

Klauzula WIBOR niedozwolona – skutek wyroku

Sąd uznał, że klauzula WIBOR stanowi niedozwolone postanowienie umowne, które nie wiąże kredytobiorców. Po jej eliminacji kredyt pozostaje oprocentowany wyłącznie marżą banku, a bank zobowiązany został do zwrotu kredytobiorcom 37.740,89 PLN nadpłaconych odsetek. Wyrok jest nieprawomocny.

Spory dotyczące kredytów złotowych opartych o WIBOR

Sprawy dotyczące kredytów złotowych opartych o WIBOR dopiero zaczynają pojawiać się w sądach w większej liczbie. Sądy coraz częściej analizują przede wszystkim: transparentność mechanizmu oprocentowania oraz zakres obowiązków informacyjnych banków wobec konsumentów.

Jednocześnie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oczekują na rozpoznanie kolejne pytania prejudycjalne dotyczące kredytów złotowych opartych o WIBOR, które mogą mieć istotny wpływ na przyszłe orzecznictwo, o czym pisaliśmy:

WIBOR ponownie pod lupą TSUE
WIBOR przed TSUE: pytania z Krakowa o brak limitów i iluzję ochrony kredytobiorców (VIII C 5360/25) 
WIBOR w TSUE – Warszawa pyta TSUE o WIBOR sprzed 2018 roku (C-630/25)

Skontaktuj się z nami

Jeśli masz umowę kredytu hipotecznego w złotych polskich ze zamienną stopą procentową opartą o WIBOR, to dobry moment, aby to zrobić i zweryfikować swoją sytuację. Wstępna analiza umowy kredytu jest bezpłatna.

 biuro@pzadwokaci.pl, wibor@pzadwokaci.pl 
 www.pzadwokaci.pl
 Warszawa, ul. Belgijska 11 lok. 9
 +48 574 044 974, +48 535 998 639

Najczęstsze pytania o sprawy WIBOR

Czy sądy uznają WIBOR za klauzulę niedozwoloną?

Niektóre sądy analizują mechanizm oprocentowania kredytu opartego o WIBOR pod kątem przejrzystości i obowiązków informacyjnych banku. W sprawie rozpoznanej przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze sąd uznał, że klauzula dotycząca stopy bazowej kredytu mieszkaniowego miała charakter niedozwolony.

Czy wyrok dotyczący WIBOR oznacza unieważnienie kredytu?

Nie zawsze. W sprawie rozpoznanej przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze sąd usunął z umowy element oprocentowania oparty o WIBOR, pozostawiając kredyt oprocentowany wyłącznie marżą banku.

Czy można pozwać bank w sprawie kredytu złotowego opartego o WIBOR?

Tak. Kredytobiorcy mogą dochodzić swoich roszczeń w sądzie, podnosząc m.in. brak transparentności mechanizmu oprocentowania, niewykonanie obowiązków informacyjnych przez bank, stosowanie niedozwolonych postanowień umownych.

Czy sprawy dotyczące WIBOR będą rozstrzygane przez TSUE?

Tak. Do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skierowano już pytania prejudycjalne dotyczące kredytów złotowych opartych o WIBOR. Odpowiedzi TSUE mogą mieć istotny wpływ na przyszłe orzecznictwo w Polsce.

WIBOR ponownie pod lupą TSUE
WIBOR przed TSUE: pytania z Krakowa o brak limitów i iluzję ochrony kredytobiorców (VIII C 5360/25) 
WIBOR w TSUE – Warszawa pyta TSUE o WIBOR sprzed 2018 roku (C-630/25)

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi zmianami w prawie? Obserwuj nas w mediach społecznościowych 

Jeśli chcesz być na bieżąco z najważniejszymi zmianami w prawie, orzecznictwem sądów i praktycznymi poradami naszych adwokatów – obserwuj nas w mediach społecznościowych:

 Facebook – Pilawska Zorski Adwokaci
 Instagram – @pilawska_zorski_adwokaci
 YouTube – Pilawska Zorski Adwokaci